PL EN RU    E-BIULETYN ZALOGUJ SIĘ
Centrum Prawa Żywnościowego - logotyp
Menu

Aktualności z dziedziny prawa żywnościowego

19.09.2020Oznaczenia dodatków do żywności

Dodatki do żywności są to substancje niespożywane odrębnie jako żywność, ale dodawane do żywności celowo ze względów technologicznych, takich jak m.in. konserwowanie. Oznaczenia dodatków do żywności zostały szczegółowo uregulowane.

Wykaz dozwolonych dodatków do żywności oraz warunki ich stosowania zostały wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności reguluje kwestię oznaczenia dodatków do żywności występujących w środkach spożywczych.

Zamieszczając w wykazie składników dozwolone dodatki do żywności, należy podać ich nazwę lub symbol oraz wskazać funkcję technologiczną, jaką ta substancja pełni w środku spożywczym. Ponadto, oznaczenia dodatków do żywności to także wymogi, zgodnie z którymi na opakowaniu produktu zawierającego substancje słodzące obok nazwy środka spożywczego konieczne jest umieszczenie adnotacji "zawiera substancję/e słodzącą/e". W przypadku, gdy produkt zawiera jednocześnie cukier lub cukry oraz jedną lub więcej substancji słodzących, należy podać komunikat: "zawiera cukier (cukry) i substancję/e słodzącą/e". Na etykietach opakowań produktów zawierających poliole należy zamieścić ostrzeżenie: „nadmierne spożycie może mieć efekt przeczyszczający”.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, które regulują oznaczenia dodatków do żywności istnieje możliwość pominięcia dodatków do żywności w wykazie składników pod warunkiem, że są one stosowane jako substancje pomocnicze w przetwórstwie, bądź ich obecność w danym środku spożywczym wynika wyłącznie z faktu, że były zawarte w jednym lub w większej liczbie składników takiego środka spożywczego, zgodnie z zasadą przenoszenia (rozporządzenie nr 1333/2008) i nie pełnią one żadnej funkcji technologicznej.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

17.09.2020Znaki informacyjne na produktach

Na opakowaniach produktów spożywczych, poza informacjami podstawowymi, często można znaleźć różne znaki informacyjne. Znaki informacyjne na produktach, takie jak np. symbole mogą dotyczyć wybranych składników żywności, odnosić się do jakości i pochodzenia produktu oraz tworzyw, z których powstały opakowania. Wśród najpopularniejszych znaków informacyjnych, jakie konsument może zauważyć na etykiecie, wyróżnia się m.in.: znak „Produkt polski”, a także znak weterynaryjny.

Możliwość stosowania oznakowania „Produkt polski” wprowadza ustawa o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Jeśli chodzi o znaki informacyjne na produktach, to określa ona jednolite kryteria dotyczące dobrowolnego umieszczania znaku na opakowaniach środków spożywczych. Znak informacyjny „Produkt polski” może być podawany na produktach, których surowce rolne pochodzą z produkcji krajowej. W przypadku mięsa i innych produktów pochodzenia zwierzęcego dodatkowo wymaga się, aby zostały one pozyskane ze zwierząt urodzonych, chowanych i poddanych ubojowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku produktów przetworzonych dozwolone jest użycie składników niepochodzących z Polski, pod warunkiem, że ich łączna masa nie przekroczy 25% łącznej masy  wszystkich składników w chwili ich użycia do wyprodukowania tego produktu, nie licząc masy wody użytej do jego produkcji. Składniki niepochodzące z Polski mogą być zastosowane wyłącznie w sytuacji, gdy nie ma możliwości pozyskania analogicznego składnika pochodzącego z Polski (m.in. niektóre przyprawy, bakalie, owoce cytrusowe).

Znaki informacyjne na produktach takie jak znak weterynaryjny reguluje rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29.04.2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Znak weterynaryjny ma postać numerycznego oznaczenia, które zamieszcza się na produktach pochodzenia zwierzęcego w celu śledzenia partii towaru wyprodukowanych przez konkretny zakład produkcyjny. Obowiązek umieszczenia znaku weterynaryjnego występuje w przypadku zakładów podlegających zatwierdzeniu oraz w przypadku, gdy w zakładzie tym następuje obróbka danego produktu pochodzenia zwierzęcego. Samo wykorzystanie przetworzonego produktu pochodzenia zwierzęcego do wytworzenia innego środka spożywczego nie nakłada takiego obowiązku.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

15.09.2020Znaki weterynaryjne – obowiązek i zasady stosowania w oznakowaniu produktów spożywczych

Znaki weterynaryjne są jednym z rodzajów znaków identyfikacyjnych, zawierających numer weterynaryjny, które umieszcza się na produktach pochodzenia zwierzęcego w celu śledzenia partii towaru wyprodukowanych przez konkretny zakład produkcyjny. Znaki te przyporządkowane są do danego zakładu, co pozwala jednoznacznie stwierdzić miejsce wytworzenia towaru. Konieczność szczególnej kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego wpłynęła na zasadność przyjęcia regulacji w zakresie obligatoryjnego umieszczania znaku identyfikacyjnego. Obowiązek ten budzi w praktyce liczne problemy, zarówno ze względu na określenie, które produkty muszą być nim oznaczone, jak i sposób ich wskazania na etykiecie.

Przykładowo, istnieją produkty zawierające w swoim składzie jednocześnie składniki pochodzenia zwierzęcego, jak i innego (np. roślinnego) i w odniesieniu do nich nie zawsze łatwo da się określić, czy obowiązek ten wystąpi. Szczególne wątpliwości w zakresie umieszczania znaku identyfikacyjnego budzi też np. ocena możliwości umieszczenia kilku znaków weterynaryjnych na etykiecie jednego produktu czy ocena dopuszczalności dobrowolnego ich stosowania dla produktów, które nie podlegają takiemu obowiązkowemu znakowaniu. Niniejsze opracowanie ma na celu analizę powyższych zagadnień oraz określenie jak w praktyce prawidłowo oznakować dane środki spożywcze.

 

1. Wymóg umieszczania znaków identyfikacyjnych

Aktem prawnym, który nakłada obowiązek umieszczania znaków weterynaryjnych w oznakowaniu produktów pochodzenia zwierzęcego, jest rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29.04.2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Już w punkcie 15 preambuły ww. rozporządzenia zawarto zapis, że: „Odtworzenie informacji o pochodzeniu żywności stanowi zasadniczy element w zapewnianiu bezpieczeństwa żywności. Oprócz przestrzegania ogólnych zasad rozporządzenia (WE) nr 178/2002, podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze odpowiedzialne za zakłady podlegające zatwierdzeniu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, zobowiązane są zapewnić, aby wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego, które te podmioty wprowadzają do obrotu zostały opatrzone znakiem jakości zdrowotnej lub znakiem identyfikacyjnym.” Rozdzielić należy więc kwestię znaku jakości zdrowotnej oraz znaku identyfikacyjnego. W niniejszym opracowaniu szczegółowej analizie poddane zostaną wyłącznie znaki weterynaryjne.

W kontekście wyżej zacytowanej regulacji wyjaśnić należy, że zgodnie z definicją zawartą w pkt 8 ppkt 8.1. załącznika I do rozporządzenia nr 853/2004: „"Produkty pochodzenia zwierzęcego" oznaczają:

- żywność pochodzenia zwierzęcego, w tym miód i krew:

- żywe małże, żywe szkarłupnie, żywe osłonice i żywe ślimaki morskie przeznaczone do spożycia przez ludzi;

oraz

- inne zwierzęta przeznaczone do przygotowania w celu dostarczenia ich w żywej postaci konsumentowi końcowemu.”

Dla takich produktów wystąpi obowiązek umieszczania znaków identyfikacyjnych w oznakowaniu, który wynika z art. 5 rozporządzenia nr 853/2004. Zgodnie z ww. przepisem konieczne jest opatrzenie produktu pochodzenia zwierzęcego znakiem jakości zdrowotnej, a w przypadku braku jego stosowania dla danego produktu umieszcza się znak weterynaryjny.

Znak jakości zdrowotnej umieszcza się po dokonaniu badania przedubojowego oraz poubojowego i poświadcza on, że mięso jest zdatne do spożycia przez ludzi. Znak ten znajduje jednak zastosowanie wyłącznie w przypadku produkcji mięsa w rzeźni lub zakładzie przetwórstwa dziczyzny, co wynika z sekcji II rozdziału II rozporządzenia nr 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych, w szczególności art. 17 lit. c) i d) oraz art. 18 ust. 2 lit. a) i c). Dla pozostałych produktów pochodzenia zwierzęcego stosuje się natomiast znak weterynaryjny (ten znak podlega analizie w niniejszym opracowaniu).

Znak weterynaryjny na wytworzonych produktach mają obowiązek umieścić zakłady podlegające zatwierdzeniu, o którym szerzej mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004. Chodzi tu o zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których wymogi ustanawia załącznik III rozporządzenia nr 853/2004. W każdym przypadku należy więc ocenić, czy dany podmiot podlega obowiązkowemu zatwierdzeniu. Zaznaczyć należy dodatkowo, że zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004 zatwierdzeniu nie podlegają zakłady zajmujące się produkcją podstawową, transportem, przechowywaniem produktów, które n

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

10.09.2020Barwniki, a aktywność i skupienie uwagi u dzieci

Zasady stosowania dodatków do żywności uregulowane zostały szczegółowo w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1333/2008 – określone w nim zostało m.in., jakie substancje dodatkowe i pod jakimi warunkami mogą być stosowane w określonych kategoriach żywności. Warto pamiętać, że poza spełnieniem ogólnych wymogów rozporządzenia, środki spożywcze, które zawierają w swoim składzie jeden lub więcej wymienionych barwników spożywczych, muszą być opatrzone dodatkowym komunikatem  „<<nazwa lub numer E barwnika(-ów)>>: może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci”.

Obowiązek zamieszczenia ostrzeżenia dotyczy produktów, w których składzie występuje:

  • E 110 (żółcień pomarańczowa);
  • E 104 (żółcień chinolinowa);
  • E 122 (azorubina/karmoizyna);
  • E 129 (czerwień allura);
  • E 102 (tartrazyna);
  • E 124 (pąs 4R).

Konieczność podania komunikatu na etykiecie zostaje wyłączona w ściśle określonych przypadkach, np. gdy barwniki stosowane są do celów dekoracyjnego barwienia lub stemplowania skorup jaj.

Wymienione barwniki potocznie nazywane są „Szóstką z Southampton”. Ich niekorzystny wpływ na aktywność dzieci został bowiem wykazany w raporcie z badań przeprowadzonych w 2007 r. przez naukowców z Uniwersytetu Southampton. Wyniki pracy badawczej wykazały, że istnieje związek pomiędzy spożyciem określonych sztucznych barwników a wzrostem nadpobudliwości u młodych osób. 

Stosowanie i znakowanie dodatków do żywności jest szerokim zagadnieniem, które w praktyce rodzi niemało wątpliwości zarówno u producentów żywności, jak i organów urzędowej kontroli żywności. Eksperci Centrum Prawa Żywnościowego w przystępny sposób wyjaśnią najbardziej nurtujące kwestie związane ze stosowaniem substancji dodatkowych – w razie pytań, zapraszamy do kontaktu.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

09.09.2020Ekspertki CPŻ dla The European Food and Feed Law Review (EFFL)

W najnowszym numerze prestiżowego międzynarodowego czasopisma branżowego „The European Food and Feed Law Review” (EFFL) znalazł się artykuł przedstawiający wstępną ocenę wpływu COVID-19 na sektor rolno-spożywczy UE, którego współautorkami są dr Agnieszka Szymecka-Wesołowska oraz Alicja Michałowska.

W publikacji „Reakcja łańcucha rolno-spożywczego UE na pandemię COVID-19: Kroniki z UE i wybranych państw członkowskich” („The Response of the EU Agri-Food Chain to the COVID-19 Pandemic: Chronicles from the EU and Selected Member States”) zebrano doświadczenia krajowe dziewięciu państw członkowskich: Polski, Belgii, Niemiec, Grecji, Włoch, Niderlandów, Portugalii, Rumunii i Hiszpanii. Autorzy szczegółowo przeanalizowali politykę i środki legislacyjne przyjęte na szczeblu UE oraz opisali najistotniejsze skutki i reakcje właściwych organów w poszczególnych omawianych krajach. Eksperci doszli do wspólnego wniosku, że chociaż sektor rolno-spożywczy UE wykazał wysoki stopień odporności na początku pandemii, to jednak ujawnił swoją podatność na zagrożenia zewnętrzne, a wraz z nim potrzebę zagwarantowania odpowiedniego poziomu gotowości do zapewnienia w przyszłości bezpieczeństwa żywnościowego na rynku UE w okresie podobnego kryzysu.

Pełen numer magazynu EFFL z omawianym artykułem mogą Państwo znaleźć TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

26.08.2020Przekroczenie poziomu antybiotyków w mięsie - wyrok WSA

25 czerwca 2020 r. WSA w Gdańsku wydał wyrok o sygn. akt III SA/Gd 67/20, w którym utrzymał w mocy decyzję nakazującą wycofanie z rynku i utylizację mięsa z uwagi na przekroczenie maksymalnego dopuszczalnego poziomu pozostałości produktów leczniczych (tylmikozyny).

W uzasadnieniu ww. wyroku sąd odnosi się do tzw. zasady ostrożności (wyrażonej w art. 7 rozporządzenia nr 178/20021), która wskazuje, że w razie stwierdzenia niebezpieczeństwa zaistnienia skutków szkodliwych dla zdrowia (ale w przypadku, gdy brak jest pewności naukowej w tym zakresie) mogą zostać przyjęte tymczasowe środki zarządzania ryzykiem konieczne do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia. Środki te muszą być proporcjonalne i nie bardziej restrykcyjne dla handlu niż jest to wymagane. Zgodnie z omawianym wyrokiem powyższy przepis „należy interpretować w ten sposób, iż umożliwia on działanie organów zmierzające do nałożenia nakazów lub zakazów na określone produkty, jeżeli te rodzą nawet tylko uzasadnione podejrzenie co do ich bezpieczeństwa. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż wykrycie w produkcie spożywczym pochodzenia odzwierzęcego wykorzystywanych przy leczeniu zwierząt antybiotyków w stężeniu przekraczającym określone prawem normy nie tylko budzi uzasadnione podejrzenie, ale pewność, że tego rodzaju produkt nie jest bezpieczny dla zdrowia ludzi.”

Dodatkowo, w przedmiotowym wyroku uznano, że środki wskazane w art. 54 rozporządzenia nr 882/20042 (aktualnie obowiązuje w tym zakresie art. 138 rozporządzenia nr 2017/625), obejmujące wycofanie z rynku i utylizację mięsa, nie mają charakteru sankcji administracyjnej, ale charakter środków zapobiegawczych. Celem ich nałożenia jest chęć zapobiegnięcia wystąpieniu możliwych negatywnych skutków niezgodności stwierdzonych w toku kontroli żywności. WSA stwierdził, że: „Wybór środka winien być zatem zawsze implikowany przez okoliczności konkretnej sprawy i zależeć wprost od rodzaju stwierdzonych naruszeń. W rozpoznawanej sprawie chodziło zaś przede wszystkim o to, aby zapobiec spożyciu przez ludzi mięsa drobiowego, które wykazało zbyt wysoki poziom stężenia antybiotyków.”

Sąd odniósł się także do faktu, że skarżąca posiadała wyniki badań próbek tej samej partii mięsa wskazując, że: „pobrane przez stronę skarżącą w okresie późniejszym badania próbek mięsa z tej samej partii, wcale nie uprawdopodobniły, że wskazany produkt spożywczy był bezpieczny. Badania te nawet o wyniku negatywnym nie dowodzą bowiem w żaden sposób o wadliwości przeprowadzonego badania urzędowego. Przyczyny niedopuszczalnego poziomu pozostałości leczniczych w badanej próbce pozostają zaś bez znaczenia dla konieczności wycofania tego rodzaju produktu z obrotu i jego utylizacji w świetle art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004. Organy nie miały zatem obowiązku ustalać czy podlegający ubojowi drób rzeczywiście był leczony innymi antybiotykami niż tylmikozyna. Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nawet bowiem przypadkowe, czy jednorazowe wystąpienie niezgodności, nie uwalnia danego podmiotu od odpowiedzialności administracyjnej z art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004. Z punktu widzenia ochrony dobra jakim jest zdrowie ludzi obowiązywać musi w pełni rygorystyczne podejście nawet do jednorazowego stwierdzenia faktu wystąpienia niezgodności w mięsie lub jego produktach.”

Omawiany wyrok wskazuje na dość restrykcyjne zasady oceny oraz podejmowania decyzji organów kontroli. Stanowi bowiem, że już samo podejrzenie co do bezpieczeństwa danego produktu można uznać za wystarczające do nałożenia sankcji, a odmienne od urzędowych wyniki badań nie mają w tym zakresie znaczenia. Dodatkowo, organy nie muszą rozważać źródła zanieczyszczenia i nawet jednorazowa czy przypadkowa obecność niedozwolonych substancji uzasadnia podjęcie omawianych środków (chronione jest tu bowiem wyższe dobro – zdrowie człowieka).

 

1 Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L. z 2002 r. Nr 31, str. 1 ze zm.).

2 Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 165, str. 1 ze zm.) – aktualnie nieobowiązujące, zastąpione Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

14.08.2020Wyrok NSA – niedozwolone sformułowanie „Kuchnia Staropolska”

25 lutego 2020 r. NSA wydał wyrok (II GSK 3788/17)1 dotyczący niewłaściwego zastosowania sformułowania „Kuchnia Staropolska” w oznakowaniu środka spożywczego.

NSA podtrzymał dotychczasową linię orzeczniczą stwierdzając, że „stosowanie określeń typu "wiejski", "ze wsi", "jak ze wsi", "jak wiejski", "domowy", "babuni", "tradycyjny", "domowe receptury", czy tak jak w rozpoznawanej sprawie: "kuchnia staropolska" w oznakowaniu środków spożywczych, przy jednoczesnym używaniu do ich produkcji dodatków, wzmacniaczy smaku, substancji stabilizujących i zwiększających wodochłonność, zagęstników, konserwantów, barwników i aromatów, a także przetworzonych surowców (np. mięsa oddzielonego mechanicznie, izolatów lub hydroliozatów białka sojowego, skrobi) wprowadza konsumentów w błąd, sugerując niezgodne ze stanem faktycznym właściwości wyrobu gotowego, w tym dotyczące jego składu i sposobu produkcji”.

W wyroku tym podkreślono, że odniesienie się do kuchni staropolskiej nawiązuję do tradycyjnych receptur i metod wytwarzania żywności oraz sugeruje specjalny sposób przyrządzenia produktu, co może wprowadzić konsumenta w błąd w przypadku zastosowania nowoczesnych metod produkcji przemysłowej.

Dodatkowo, wskazano, iż nie ma znaczenia, że przedmiotowy zapis jest częścią zarejestrowanego znaku towarowego. Konsument nie jest świadomy, który z elementów etykiety stanowi taki znak towarowy i dokonując decyzji zakupowych nie weryfikuje tej kwestii. Ocenie podlega całość oznakowania produktu, a więc wszystkie informacje zawarte na etykiecie (w tym także znak towarowy) powinny odpowiadać właściwościom środka spożywczego.

 

1 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2020 r. o sygn. akt II GSK 3788/17.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

12.08.2020EFSA zwraca uwagę na spożycie glikoalkaloidów - ziemniaki, pomidory i bakłażany pod lupą.

11 sierpnia 2020 r. na oficjalnej stronie EFSA pojawiła się opinia dotycząca oceny wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt spożycia glikoalkaloidów poprzez żywność i pasz 1, 2. Na wstępie warto wyjaśnić, że glikoalkaloidy to naturalnie występujące związki chemiczne wytwarzane głównie przez rośliny z rodziny psiankowatych (Solanaceae) i tym samym obecne w popularnych warzywach takich jak m.in. ziemniaki, pomidory i bakłażany.

Na podstawie najnowszej dostępnej wiedzy ustalono najniższy obserwowany poziom szkodliwych skutków (LOAEL) - co odpowiada najniższej dawce, przy której obserwuje się niepożądane skutki - jako 1 mg na kilogram masy ciała człowieka dziennie.

W ramach opinii specjaliści zidentyfikowali zagrożenie zdrowotne dla niemowląt i małych dzieci, biorąc pod uwagę zarówno średnie, jak i wysokie spożycie. Wśród dorosłych, jak wskazano, istnieją obawy zdrowotne jedynie w przypadku częstego spożywania. Zatrucie glikoalkaloidami może powodować ostre objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka.

W komunikacie EFSA przypomniała również, że obróbka produktów, w tym obieranie, gotowanie i smażenie może zmniejszyć zawartość glikoalkaloidów. Przykładowo obranie ziemniaków pozwala zmniejszyć ich zawartość o 25% - 75%, gotowanie w wodzie od 5% - 65%, a smażenie na oleju 20% - 90%.

Centrum Prawa Żywnościowego na bieżąco śledzi zmiany i doniesienia publikowane przez EFSA. Zapraszamy do kontaktu, żeby zawsze posiadać aktualne informacje!

 

1 https://www.efsa.europa.eu/en/news/glycoalkaloids-potatoes-public-health-risks-assessed

2 https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/6222

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

10.08.2020Substancje aktywne w suplementach diety

Nowy wygląd i zmodernizowane funkcjonalności Elektronicznego Systemu Powiadamiania (ESP) GIS od lutego 2020 r. odkrywane są przez podmioty działające na rynku suplementów diety, nieraz wzbudzając wątpliwości.

Jednym z takich zagadnień jest obowiązek wskazania „substancji aktywnych” w ramach procedury rejestracji nowego produktu za pośrednictwem ESP. Problem tkwi w tym, że nie istnieje na ten moment oficjalna lista składników, których wskazanie powiązane jest z wymogiem uwzględnienia takich dodatkowych informacji.

Co istotne, w przypadku nie podania ilości substancji aktywnej w przeliczeniu na jednostkę oraz porcję, system on-line nie umożliwia przejścia do kolejnego kroku zgłoszenia i pośrednio blokuje akceptację szkicu notyfikacji. W konsekwencji podmioty planujące wprowadzić na rynek produkt wymagający notyfikacji mogą stanąć przed sytuacją braku wystarczających informacji, co utrudni lub uniemożliwi im złożenie notyfikacji. Jest to szczególnie istotne w przypadku podmiotów, które opracowują produkty na podstawie substancji pozyskanych od swoich dostawców. W takiej sytuacji kluczową rolę odgrywać będzie specyfikacja produktu, który powinna zawierać wymagane przez ESP informacje.

Zgodnie z naszymi dotychczasowymi ustaleniami wynikającymi z praktyki, wskazanie informacji o substancji aktywnej konieczne jest w przypadku m.in.: morwy białej, pokrzywy indyjskiej, żeń-szenia, guarany oraz witani ospałej. Należy jednak pamiętać, że może być to lista niewyczerpująca wszystkich przypadków i ustalone jedynie w oparciu o dotychczasowe przypadki notyfikacji. Warto zauważyć, że jak do tej pory uzupełnienie informacji jest obligatoryjne względem składników pochodzenia roślinnego.

Jeżeli napotykasz jakiekolwiek problemy w związku z wprowadzeniem na rynek suplementu diety - zapraszamy do współpracy z Centrum Prawa Żywnościowego. Nasza specjalistyczna wiedza w połączeniu z aktualną praktyką pozwoli wyjaśnić pojawiające się wątpliwości i wesprze Cię w tej skomplikowanej procedurze!

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

05.08.2020Nazewnictwo oraz etykietowanie substytutów napojów alkoholowych

Segment substytutów napojów alkoholowych, a więc napojów bezalkoholowych lub niskoalkoholowych, które są odpowiednikami (substytutami, analogami) powszechnie znanych napojów alkoholowych, rozwija się bardzo dynamicznie. Wyrazem tego jest chociażby popularność piwa oraz wina bezalkoholowego. Z uwagi na brak szczegółowych regulacji tego rodzaju produktów oraz nieuniknione odniesienia do napojów typowo alkoholowych pojawia się szereg wątpliwości prawnych dotyczących ich nazewnictwa oraz etykietowania. Problemem może być zarówno ich potencjalna kwalifikacja jako napoje alkoholowe, ocena czy dana nazwa może zostać potraktowana jako zwyczajowa (bez dalszego wyjaśniania konsumentowi z jakim produktem ma do czynienia), ograniczenia wynikające z przepisów szczegółowych dotyczących znakowania różnych napojów alkoholowych czy też dopuszczalność stosowania określeń typu „bezalkoholowy”. Odpowiedzi na te wątpliwości powinny być istotne nie tylko dla producentów takich napojów oraz podmiotów je znakujących, ale również dla organów kontrolujących znakowanie żywności oraz przede wszystkim dla konsumentów (szczególnie kobiet w ciąży i kierowców), którzy powinni być rzetelnie informowani nawet o niewielkiej zawartości alkoholu w napojach, tj. czy kupowany napój „bezalkoholowy” rzeczywiście nie zawiera alkoholu.

 1. Kategoria substytutów napojów alkoholowych

Sektor substytutów napojów alkoholowych (zwanych w j. angielskim m.in. jako: alcohol-free drinks, non-alcoholic drinks czy alcohol substitute drinks) nie doczekał się jak dotychczas odrębnej regulacji w unijnym prawie żywnościowym. Nie oznacza to jednak, że prawo żywnościowe w ogóle ich nie rozpoznaje. Przykładowo rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z 16.12.2008 r. w sprawie dodatków do żywności - dalej rozporządzenie 1333/2008 - w wykazie dodatków do żywności (w pkt 12.4 Części E Aneksu II) odnosi się do kategorii „Napoje alkoholowe, w tym ich odpowiedniki bezalkoholowe i o niskiej zawartości alkoholu”. W Wytycznych opisujących kategorie żywności w Części E Aneksu II do Rozporządzenia (WE) Nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności znajdziemy doprecyzowanie, że „Odpowiedniki bezalkoholowe i odpowiedniki o niskiej zawartości alkoholu są ujęte w tej samej kategorii co napoje alkoholowe. Obejmuje bezalkoholowe i o niskiej zawartości alkoholu odpowiedniki piwa i napojów słodowych, wina, cydru i perry, win owocowych i made wine, miodu pitnego i aromatyzowanych produktów na bazie wina”.

Spora część substytutów napojów alkoholowych (pomimo zastosowania np. procesu dealkoholizacji) nie jest pozbawiona alkoholu całkowicie (zawierają one bowiem niewielką ilość alkoholu). W tej sytuacji uzasadnione jest zatem pytanie, czy takie napoje należy traktować jako napoje alkoholowe ze wszystkimi tego konsekwencjami.

W unijnych przepisach dotyczących znakowania żywności nie znajdziemy ogólnej definicji napoju alkoholowego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. k) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25.10.2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 - dalej rozporządzenie 1169/2011 - wymagane jest podawanie zawartości objętościowej alkoholu jedynie dla napojów o zawartości alkoholu równej bądź większej niż 1,2% objętościowo. Ponadto, etykietowanie takich napojów jest zwolnione z obowiązku zawierania wykazu składników oraz wartości odżywczej (zgodnie z art. 16 ust. 3). Czy zatem a contrario można przyjąć, że wszystkie napoje o zawartości alkoholu mniejszej niż 1,2% są napojami bezalkoholowymi? Byłaby to dosyć ryzykowna teza. Natomiast z całą pewnością można stwierdzić, że napoje poniżej 1,2% można określić jako niskoalkoholowe. Zatem substytuty napojów alkoholowych mogą być zaliczane do napojów niskoalkoholowych oraz bezalkoholowych. Gdzie jednak leży granica między nimi? W przypadku, gdy mówimy o napojach, które zastępują napoje alkoholowe (i kojarzą się powszechnie jako bezalkoholowe), to czy rzeczywista zawartość alkoholu musi wynosić 0,0% czy jednak dopuszczalne są niewielkie jego ilości?

Unijne prawo żywnościowe nie rozstrzyga tej kwestii. Niemniej jednak podstawowym kryterium definicyjnym powinien być zakaz wprowadzania konsumenta w błąd wyrażony w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011. Pomocniczo można w tym zakresie wziąć po

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

29.07.2020Swojskie produkty od rolnika – jakie są warunki ich sprzedaży?

Sprzedaż swojskich produktów pochodzących z rolniczych gospodarstw rodzinnych, np. serów,  dżemów, jaj, wędlin, czy też warzyw i owoców, podlega pod specyficzne uregulowania przewidziane dla rolniczego handlu detalicznego (RHD). Działalność w ramach RHD może być prowadzona po uprzednim zgłoszeniu właściwemu organowi urzędowej kontroli żywności (odpowiednio Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub Inspekcji Weterynaryjnej). Produkty sprzedawane w ramach RHD muszą spełniać wymogi w zakresie bezpieczeństwa i jakości żywności, w tym również być odpowiednio oznakowane.

Produkty sprzedawane w ramach RHD powinny pochodzić w całości lub części z własnej uprawy, hodowli lub chowu. Co istotne, taki rodzaj sprzedaży jest limitowany -  rozporządzenie MRiRW z dnia 16 grudnia 2016 r. określa maksymalną ilość żywności, która może być zbywana w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakres i sposób dokumentowania tej ilości. Sprzedaż własnych produktów podlegać może także preferencjom podatkowym (brak konieczności odprowadzania podatku PIT), jeśli przychód ze sprzedaży nie przekracza 40 000 zł.

Kwestia sprzedaży produktów w ramach rolniczego handlu detalicznego jest zagadnieniem wieloaspektowym. Niespełnienie odpowiednich wymagań prawa żywnościowego w tym zakresie może skutkować sankcjami ze strony organów kontrolnych.

MRiRW przygotowało odpowiedzi do najczęściej pojawiających się pytań w zakresie rolniczego handlu detalicznego, które można pobrać TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

27.07.2020Kontrole UK w handlu z państwami UE w trzech etapach – jest czas na dostosowanie

W związku z decyzją Zjednoczonego Królestwa o wystąpieniu z UE od 1 lutego 2020 r. ma miejsce tzw. „okres przejściowy”, który ma zapewnić w niezmienionej formie kontynuację obecnych relacji pomiędzy Unią Europejską a Wielką Brytanią. Jednym z aspektów, które wymagają ustalenia jest ciągłość handlu pomiędzy UK a UE, w tym handlu artykułami rolno-spożywczymi.

W celu rozwiania pojawiających się wśród przedsiębiorców wątpliwości Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (UK) opublikowało przewodnik „The Border with the European Union Importing and Exporting Goods”1 wyjaśniający zagadnienia mające wejść w życie od 1 stycznia 2021 r. w handlu między UE i UK.

W odniesieniu do branży spożywczej, jak czytamy na stronie Inspekcji Jakości handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, „Rząd UK podjął decyzję o wprowadzaniu kontroli w handlu z państwami UE w trzech etapach: od 1 stycznia, od 1 kwietnia oraz 1 lipca 2021 r. To elastyczne i pragmatyczne podejście zapewni branży dodatkowy czas na dokonanie niezbędnych ustaleń”2. Wszystko wskazuje zatem na to, że obecne ustalenia zostały przyjęte pozytywnie.

W przywołanym dokumencie wyjaśniono zagadnienia dotyczące m.in. rozliczania podatku VAT, deklaracji celnych, notyfikacji, kontroli sanitarnych i zgłoszeń celnych. Zapraszamy do zapoznania się z pełną treścią regulacji handlu na linii UK - UE bezpośrednio w dokumencie lub za pośrednictwem artykułu na stronie Inspekcji.

Centrum Prawa Żywnościowego oczywiście będzie na bieżąco śledzić powyższe zmiany i niezwłocznie informować o najistotniejszych kwestiach. Zapraszamy do kontaktu w przypadku wątpliwości objętych powyższych zakresem!

 

1 https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/899991/200713_BPDG_-_Border_Operating_Model_FINAL_1320_edit.pdf

2 https://www.gov.pl/web/ijhars/procedury-graniczne-w-relacjach-unii-europejskiej-i-zjednoczonego-krolestwa

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK