PL EN RU    E-KANCELARIA ZALOGUJ SIĘ
Centrum Prawa Żywnościowego - logotyp
Menu

Aktualności z dziedziny prawa żywnościowego

13.03.2020Sól czy sód – co należy deklarować na opakowaniu?

Zgodnie z ogólnymi zasadami etykietowania żywności znajdującymi się w rozporządzeniu nr 1169/2011, w ramach podawania informacji o wartości odżywczej, wskazać należy „sól”. „Sól” w tym przypadku oznacza jej zawartość obliczoną z użyciem wzoru: „sól = sód × 2,5” [1]. Z pozoru sprawa wydaje się zatem oczywista. Niemniej, stosując regulacje względem swoich produktów przedsiębiorcy zobowiązani są uwzględniać również przepisy szczegółowe dotyczące konkretnych kategorii żywności. Należy tym samym uwzględnić łacińską maksymę i jedną z reguł kolizyjnych stosowania prawa: prawo o większym stopniu szczegółowości należy stosować przed prawem ogólniejszym. Jak wygląda to w praktyce?

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodnie z rozporządzeniem nr 2016/128 w przypadku żywności specjalnego przeznaczenia medycznego na etykiecie należy wskazać informacje o zawartości sodu jako jednego ze składników mineralnych[2]. Dodatkowo dopuszcza się powtórzenie informacji o zawartości sodu, jednakże w określonej wprost w akcie prawnym formie językowej poprzez wskazanie ilości soli, z doprecyzowaniem zawartego w niej sodu.

W przypadku suplementów diety przepisy rozporządzenia 1169/2011 w zakresie obowiązku informowania o wartościach odżywczych nie mają zastosowania. Tymczasem zgodnie z polskim rozporządzeniem w sprawie składu i oznakowania suplementów diety, obowiązkowo na etykiecie suplementu diety należy wskazać zawartość witamin i składników mineralnych oraz innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny w postaci liczbowej – w tym „sód”[3]. Nie jest natomiast wykluczone, na zasadzie dobrowolności, podanie również informacji o wartości odżywczej zgodnie z rozporządzeniem nr 1169/2011, gdzie wskazuje się „sól”.

Nieco odmienne normy mają zastosowanie w przypadku preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt, zgodnie z którymi na zasadzie odstępstwa, nie wskazuje się ilości soli w tej kategorii produktów[4]. Należy natomiast wskazać „sód” jako składnik mineralny obecny w produkcie.

Więcej trudności w oznakowaniu sprawiać mogą także kategorie żywności wyłączone spod regulacji rozporządzenia nr 609/2013, w tym m.in. środki spożywcze zastępujące posiłek, do kontroli masy ciała, regulowane obecnie częściowo w rozporządzeniu nr 2016/1413[5]. Ze względu na to, że przepisy są w niniejszym zakresie wyjątkowo nieprecyzyjne i niejednoznaczne, ustalenie jaki składnik powinien być wskazany jest sprawą wysoce skomplikowaną i wymaga odwołania się do różnych aktów prawnych, zarówno na poziomie krajowym, jak i wspólnotowym.

Dodatkowo w niniejszej kwestii istotną rolę odgrywać będzie również ogólna zasada prawa żywnościowego dotycząca „zakazu wprowadzania konsumenta w błąd”. Zgodnie ze wskazaną zasadą informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta oraz nie mogą wprowadzać go w błąd. Warto pamiętać, że jednoczesna informacja o „soli” oraz „sodzie” może być tym samym uznana za trudną do zrozumienia, o ile zostanie wskazana nieprawidłowo.

Przedsiębiorco, jeżeli kiedykolwiek miałeś wątpliwości wartości jakiej substancji wskazać na etykiecie – soli, sodu, a może obu jednocześnie – zapraszamy do kontaktu.

 

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, str. 18—63 ze zm.).

[2] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/128 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz informacji na jej temat (Dz.U. L 25 z 2.2.2016, str. 30—43 ze zm.).

[3] Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz.U. z 2014 r. poz. 1237 ze zm.).

[4] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt oraz informacji na ich temat, a

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

15.01.2020Uchwały Zespołu ds. Suplementów Diety przy GIS – wskazówki czy wiążące wytyczne?

Zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Zespół ds. Suplementów Diety jest organem opiniodawczo-doradczym Głównego Inspektora Sanitarnego. Do jego zadań należy:

  1. wsparcie merytoryczne i naukowe Głównego Inspektora Sanitarnego przy wyjaśnianiu okoliczności dotyczących produktów objętych powiadomieniem, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2018 r. poz. 1541, ze zm.), poprzez opracowywanie pisemnych opinii w formie uchwał podejmowanych większością głosów członków Zespołu;
  2. przygotowanie listy składników roślinnych z uwzględnieniem ich maksymalnych dawek w suplementach diety;
  3. określanie maksymalnych dawek witamin i składników mineralnych w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety, powyżej których wykazują one działanie lecznicze;
  4. monitorowanie interakcji i działań niepożądanych suplementów diety.

Od stycznia 2019 r. Zespół przyjął 21 uchwał wskazujących maksymalne dawki witamin, składników mineralnych lub innych substancji obecnych w suplementach diety zalecane w dziennej porcji, określających oświadczenia lub ostrzeżenia rekomendowane do umieszczenia w oznakowaniu suplementów diety oraz wskazujące warunki zastosowania w suplementach diety preparatów z liści aloesu oraz preparatów z rośliny morwa biała.

Do tej pory status prawny uchwał wydawanych przez Zespół budził wątpliwości przedsiębiorców. Tymczasem 2 stycznia 2020 r. na stronie Internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego pojawił się artykułów, w którym czytamy, że:

Uchwały i stanowiska Zespołu stanowią ocenę ryzyka, wytyczne, którymi kierują się organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w prowadzonym nadzorze oraz przy analizie składanych powiadomień. Uchwały Zespołu ds. Suplementów Diety są również wskazówką dla przedsiębiorców odnośnie maksymalnych poziomów witamin i składników mineralnych akceptowanych w suplementach diety. W przypadku braku zgodności produktu z uchwałą Główny Inspektor Sanitarny wszczyna postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy produkt spełnia wymagania stawiane suplementom diety”.[1]

Rekomendowane jest zatem, by przedsiębiorcy na bieżąco zapoznawali się z treścią wydawanych uchwał. Pytanie tylko na ile powyższe stanowisko wyjaśnia dotychczasowe wątpliwości branży, w tym zwłaszcza możliwy zakres polemiki z GIS w ramach postępowania notyfikacyjnego?

 

[1] Określono maksymalną ilość witaminy B6, żelaza, magnezu oraz miedzi w suplementach diety, https://gis.gov.pl/aktualnosci/okreslono-maksymalna-ilosc-witaminy-b6-zelaza-magnezu-oraz-miedzi-w-suplementach-diety/ (dostęp na 14.01.2020 r.).

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK