PL EN RU    E-KANCELARIA ZALOGUJ SIĘ
Centrum Prawa Żywnościowego - logotyp
Menu

Aktualności z dziedziny prawa żywnościowego

25.05.2020Mikotoksyny na celowniku - ochratoksyna A niebezpieczniejsza niż myśleliśmy?

13 maja Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował opinię naukową na temat zagrożeń dla zdrowia związanych z obecnością ochratoksyny A (OTA) w żywności1.

Jak wskazano w przywołanej opinii OTA należy do grupy mikotoksyn naturalnie wytwarzanych w środkach spożywczych przez pleśnie. Pojawiają się one zazwyczaj w przypadku pleśni obecnych w zbożach, konserwach mięsnych, świeżych i suszonych owocach oraz serach.

Zagadnienie mikotoksyn i dopuszczalne poziomy ich występowania w żywności reguluje rozporządzenie nr 1881/20062. Wskazuje ono także najwyższe dopuszczalne poziomy w przeliczeniu na mikrogram (μg) OTA na kilogram (kg) żywności. Wskazane w rozporządzeniu nr 1881/2006 wartości ustalone zostały na podstawie ówczesnych danych naukowych dostępnych do 2006 r3.

Tymczasem w aktualnej opinii EFSA wykorzystano nowe dane, które stały się dostępne od ostatniej oceny w 2006 r. Zgodnie z bieżącymi informacjami ochratoksyna A może mieć działanie genotoksyczne, bezpośrednio uszkadzając DNA, jak również rakotwórcze w przypadku nerek. W konsekwencji obecnie obliczony margines ekspozycji (margin of exposure – MOE; narzędzie wykorzystywane przez oceniających ryzyko do rozważenia możliwych obaw związanych z bezpieczeństwem wynikających z obecności w żywności i paszy substancji, które są zarówno genotoksyczne, jak i rakotwórcze) uwzględnia bardziej rygorystyczne podejście. Przy przyjęciu wyśrubowanych kryteriów okazuje się, że dla większości grup konsumentów istnieje problem zdrowotny w przypadku obecności w żywności ochratoksyny A.

W związku z wydaną opinią naukowa EFSA poinformuje Komisję Europejską o niedawnych ustaleniach w ramach trwającej dyskusji na temat maksymalnych poziomów OTA w środkach spożywczych. Niewykluczone zatem, że powinniśmy spodziewać się zmiany rozporządzenia nr 1881/2006.

Przedsiębiorcy działający na rynku suszonych owoców, konserw mięsnych, serów i zbóż ze szczególną uwagą powinni śledzić rozwój sytuacji legislacyjnej. Zachęcamy zatem do skorzystania ze wsparcia Centrum Prawa Żywnościowego. Dzięki naszej usłudze Biuletynu, w którym przedstawiamy m.in. comiesięczne zestawienie nowych aktów prawa UE, pośród ogromnej liczby regulacji z łatwością wyłuskają ją Państwo akt prawny o zmianie poziomów OTA, jeżeli tylko się pojawi.

 

1 https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/6113 (dostęp na 14.05.2020 r.).

2 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (Dz.U. UE L 364 z 20.12.2006, str. 5—24 ze zm.).

3 http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/365 (dostęp na 14.05.2020 r.).

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

21.05.2020UE z nową strategią dla rolnictwa

20 maja b.r. Komisja Europejska przyjęła komunikat dotyczący strategii „Od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego środowisku systemu żywnościowego oraz strategię na rzecz bioróżnorodności. W strategii tej określono środki regulacyjne i nieregulacyjne niezbędne do tworzenia bardziej wydajnych, przyjaznych klimatowi systemów, które zapewniają zdrową żywność, przy jednoczesnym zapewnieniu rolnikom i rybakom z UE godnych warunków życia.

Cele określone w strategii to m.in. zmniejszenie do 2030 r. stosowania pestycydów o 50%, a nawozów o co najmniej 20%. W tym samym czasie przewidywane jest także zwiększenie o minimum 25% udziału upraw ekologicznych w całkowitej powierzchni użytków rolnych.

Komunikat odnosi się także m.in. do kwestii dotyczących etykietowania żywności. Komisja zwraca uwagę, że informacje przekazywane konsumentom powinny umożliwiać im wybór produktów zrównoważonych i posiadających korzystniejszy wpływ na zdrowie. W tym celu Komisja zaproponuje zharmonizowane obowiązkowe oznaczanie wartości odżywczej z przodu opakowania i rozważy zaproponowanie rozszerzenia obowiązkowych oznaczeń pochodzenia lub pochodzenia do niektórych produktów. W komunikacie wskazano, że zbadane zostaną również nowe sposoby dostarczania informacji konsumentom za pomocą innych środków, w tym cyfrowych, aby poprawić dostępność informacji o żywności, w szczególności w przypadku osób niedowidzących.

Treść komunikatu jest udostępniona TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

15.05.2020Opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie produktów z CBD

Istotna informacja dla podmiotów działających na rynku produktów zawierających konopie siewne – Cannabis sativa L. 14 maja na stronie Europejskiego Trybunały Sprawiedliwości (TSUE) została opublikowana opinia jego Rzecznika Generalnego Evgenia Tancheva w toczącej się sprawie dotyczącej elektronicznego papierosa zawierającego płyn z kannabidiolem/ CBD.

Przedmiotem przywołanej sprawy o numerze C-663/18 jest pytanie prejudycjalne zadane Trybunałowi przez Sąd drugiej instancji w Aix-en-Provence (Francja) w zakresie produktu o nazwie „Kanavape”. „Kanavape” - elektroniczny papieros zawierający płyn z kannabidiolem/ CBD - miał być dystrybuowany przez Internet i sieć sprzedawców elektronicznych papierosów. Zgodnie z dowodami zebranymi w sprawie CBD zastosowane w „Kanavape” zostało wyprodukowane w Czechach przy użyciu całej rośliny Cannabis sativa L., uprawianej lokalnie, która następnie była sprowadzana do Francji, gdzie inna firma pakowała roślinę we wkłady do papierosów elektronicznych. Poziom THC obecny w testowanych produktach był zawsze poniżej prawnie dozwolonego progu. Francuski urząd ds. produktów leczniczych nie uznał „Kanavape” za produkt leczniczy.

Tymczasem wprowadzenie do obrotu „Kanavape” stało się przedmiotem sprawy karnej w Sądzie w Marsylii (Francja) z tytułu przestępstwa: nieuprawnionego posiadania środków odurzających, wprowadzania do obrotu produktu leczniczego bez pozwolenia na zezwolenie, otworzenia zakładu farmaceutycznego bez pozwolenia, reklamowania produktu leczniczego bez zezwolenia na dopuszczenie do obrotu, wprowadzania w błąd co do niezbędnej jakości produktu oraz naruszenie przepisów dotyczących wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu leczniczego, rośliny, substancji lub preparatu sklasyfikowanego jako trujący.

W związku z powyższym, Sąd drugiej instancji w Aix-en-Provence postanowił wystąpić do TSUE z pytaniem prejudycjalnym: czy przepisy przewidujące odstępstwa, które wprowadzono we Francji dekretem z dnia 22 sierpnia 1990 r. i które ograniczają uprawę konopi, ich przemysłowe wykorzystanie i sprzedaż wyłącznie do włókien i nasion, ustanawiają ograniczenie niezgodne z prawem wspólnotowym, w tym m.in. z zasadą swobodnego przepływu towarów w UE?

Na ten moment nie zostało jeszcze wydane w niniejszej sprawie orzeczenie.

Niemniej, w przytoczonej opinii zaproponowano, aby Trybunał udzielił następującej odpowiedzi na pytania przedłożone przez Sąd Apelacyjny w Aix-en-Provence (Francja):

  • Ani rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, ani rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 nie mają zastosowania do kannabidiolu;
  • Artykuły 34 i 36 TFUE sprzeciwiają się temu, aby państwo członkowskie zakazywało przywozu z innego państwa członkowskiego kannabidiolu ekstrahowanego z całej rośliny konopi, a nie z samych włókien i nasion, ponieważ w świetle aktualnego stanu wiedzy naukowej brak jest dowodów na to, że kannabidiol ma działanie psychoaktywne. Sąd odsyłający powinien jednak upewnić się, że żadne zagrożenie związane w szczególności z działaniem kannabidiolu innym niż psychoaktywne nie zostało rozpoznane i nie było przedmiotem wszechstronnej oceny naukowej, a gdyby stwierdził on istnienie takiego zagrożenia i takiej oceny, powinien ustalić, czy można było przyjąć alternatywny, mniej restrykcyjny dla swobodnego przepływu towarów środek, taki jak określenie maksymalnej zawartości kannabidiolu”.

Centrum Prawa Żywnościowego na bieżąco monitoruje niniejszą sprawę, a o każdym nowym doniesieniu będziemy informować Państwa niezwłocznie. W razie jakichkolwiek innych wątpliwości odnośnie do produktów z Cannabis sativa L. zapraszamy bezpośrednio do kontaktu.

Pełną treść opinii znajdą Państwo TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

13.05.2020Nazewnictwo oraz etykietowanie substytutów napojów alkoholowych

Segment substytutów napojów alkoholowych, a więc napojów bezalkoholowych lub niskoalkoholowych, które są odpowiednikami (substytutami, analogami) powszechnie znanych napojów alkoholowych, rozwija się bardzo dynamicznie. Wyrazem tego jest chociażby popularność piwa oraz wina bezalkoholowego. Z uwagi na brak szczegółowych regulacji tego rodzaju produktów oraz nieuniknione odniesienia do napojów typowo alkoholowych pojawia się szereg wątpliwości prawnych dotyczących ich nazewnictwa oraz etykietowania. Problemem może być zarówno ich potencjalna kwalifikacja jako napoje alkoholowe, ocena czy dana nazwa może zostać potraktowana jako zwyczajowa (bez dalszego wyjaśniania konsumentowi z jakim produktem ma do czynienia), ograniczenia wynikające z przepisów szczegółowych dotyczących znakowania różnych napojów alkoholowych czy też dopuszczalność stosowania określeń typu „bezalkoholowy”. Odpowiedzi na te wątpliwości powinny być istotne nie tylko dla producentów takich napojów oraz podmiotów je znakujących, ale również dla organów kontrolujących znakowanie żywności oraz przede wszystkim dla konsumentów (szczególnie kobiet w ciąży i kierowców), którzy powinni być rzetelnie informowani nawet o niewielkiej zawartości alkoholu w napojach, tj. czy kupowany napój „bezalkoholowy” rzeczywiście nie zawiera alkoholu.

 1. Kategoria substytutów napojów alkoholowych

Sektor substytutów napojów alkoholowych (zwanych w j. angielskim m.in. jako: alcohol-free drinks, non-alcoholic drinks czy alcohol substitute drinks) nie doczekał się jak dotychczas odrębnej regulacji w unijnym prawie żywnościowym. Nie oznacza to jednak, że prawo żywnościowe w ogóle ich nie rozpoznaje. Przykładowo rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z 16.12.2008 r. w sprawie dodatków do żywności - dalej rozporządzenie 1333/2008 - w wykazie dodatków do żywności (w pkt 12.4 Części E Aneksu II) odnosi się do kategorii „Napoje alkoholowe, w tym ich odpowiedniki bezalkoholowe i o niskiej zawartości alkoholu”. W Wytycznych opisujących kategorie żywności w Części E Aneksu II do Rozporządzenia (WE) Nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności znajdziemy doprecyzowanie, że „Odpowiedniki bezalkoholowe i odpowiedniki o niskiej zawartości alkoholu są ujęte w tej samej kategorii co napoje alkoholowe. Obejmuje bezalkoholowe i o niskiej zawartości alkoholu odpowiedniki piwa i napojów słodowych, wina, cydru i perry, win owocowych i made wine, miodu pitnego i aromatyzowanych produktów na bazie wina”.

Spora część substytutów napojów alkoholowych (pomimo zastosowania np. procesu dealkoholizacji) nie jest pozbawiona alkoholu całkowicie (zawierają one bowiem niewielką ilość alkoholu). W tej sytuacji uzasadnione jest zatem pytanie, czy takie napoje należy traktować jako napoje alkoholowe ze wszystkimi tego konsekwencjami.

W unijnych przepisach dotyczących znakowania żywności nie znajdziemy ogólnej definicji napoju alkoholowego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. k) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25.10.2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 - dalej rozporządzenie 1169/2011 - wymagane jest podawanie zawartości objętościowej alkoholu jedynie dla napojów o zawartości alkoholu równej bądź większej niż 1,2% objętościowo. Ponadto, etykietowanie takich napojów jest zwolnione z obowiązku zawierania wykazu składników oraz wartości odżywczej (zgodnie z art. 16 ust. 3). Czy zatem a contrario można przyjąć, że wszystkie napoje o zawartości alkoholu mniejszej niż 1,2% są napojami bezalkoholowymi? Byłaby to dosyć ryzykowna teza. Natomiast z całą pewnością można stwierdzić, że napoje poniżej 1,2% można określić jako niskoalkoholowe. Zatem substytuty napojów alkoholowych mogą być zaliczane do napojów niskoalkoholowych oraz bezalkoholowych. Gdzie jednak leży granica między nimi? W przypadku, gdy mówimy o napojach, które zastępują napoje alkoholowe (i kojarzą się powszechnie jako bezalkoholowe), to czy rzeczywista zawartość alkoholu musi wynosić 0,0% czy jednak dopuszczalne są niewielkie jego ilości?

Unijne prawo żywnościowe nie rozstrzyga tej kwestii. Niemniej jednak podstawowym kryterium definicyjnym powinien być zakaz wprowadzania konsumenta w błąd wyrażony w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011. Pomocniczo można w tym zakresie wziąć po

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

11.05.2020Za mało, za wiele – kiedy ilość kwasu askorbinowego jest znacząca i jakie są tego konsekwencje?

Z chemicznego punktu widzenia kwas askorbinowy jest organicznym związkiem chemicznym o wzorze C6H8O6. Sprawy komplikują się, jeżeli chcemy nazwać i scharakteryzować tę substancję w świetle prawa. W takim przypadku – w zależności od jej ilości – będzie pełniła różne funkcje i odmiennie wpływała na charakterystykę, a nawet przepisy dotyczące produktu.

Jednym z pierwszych skojarzeń z kwasem askorbinowym jest uznanie tej substancji za witaminę C. Przyjęte rozwiązanie należy uznać za właściwe zarówno w świetle rozporządzenia nr 1925/2006 wskazującego formy chemiczne witamin, którymi można wzbogacać żywność1, jak i w kontekście polskiego rozporządzenia regulującego suplementy diety i zawarte w nich witaminy2. Oba akty prawne jako jedną z dozwolonych form chemicznych witaminy C wymieniają właśnie „kwas L-askorbinowy”.

Drugą możliwością jest uznanie kwasu askorbinowego za dodatek do żywności. Zgodnie z rozporządzeniem nr 1333/20083 kwas askorbinowy należy do grupy I dodatków do żywności o numerze „E 300”. Jak precyzuje rozporządzenie nr 231/20124 - „kwas askorbinowy” należy rozumieć jako synonim „kwasu L-askorbinowego”.

Co zatem decyduje o tym, jak kwalifikowana będzie analizowana substancja w produkcie? Czy producent sam może stwierdzić, którą z funkcji – wzbogacająca albo uzupełniająca – wybiera dla kwasu askorbinowego? Czy kwestia uznania substancji za dodatek do żywności może wiązać się z ograniczeniami w stosowaniu witaminy C?

Jak wskazano na wstępie, wszystko zależy od ilość substancji występującej w produkcie. Kwas L-askorbinowy pełnić będzie funkcję wzbogacającą, jeżeli będzie to ilość znacząca. W takim przypadku konieczne będzie określenie jego masy na etykiecie zgodnie ze szczegółową regulacją dotyczącą odpowiednio żywności wzbogacanej albo suplementów diety. C6H8O6 będzie zatem substancją aktywną. Natomiast zawartość witaminy C w produkcie niespełniająca uznania jej za „znaczącą” sygnalizuje, że pełni ona w produkcie funkcję dodatku do żywności. W konsekwencji konieczne będzie wskazanie w wykazie składników funkcji technologicznej pełnionej przez kwas askorbinowy w produkcie. Zwykle jest on stosowany jako substancja konserwująca.

Powyższe ustalenia są niezwykle istotne w kontekście umieszczenia na etykiecie i w prezentacji produktu popularnych oświadczeń typu „bez konserwantów”, zapewnienia odpowiedniego znakowania, a także uniknięcia zakwestionowania w przypadku rodzajów żywności, w których stosowanie substancji konserwujących jest niedozwolone. Jednocześnie pod uwagę należy wziąć również możliwość naturalnego występowania w produkcie witaminy C.

Kluczowe jest zatem przeprowadzenie analizy poprawności składu i znakowania produktu, które okazuje się niezwykle złożone i wielowątkowe. W Centrum Prawa Żywnościowego wiemy, że taka ocena powinna być przeprowadzana zawsze case-by-case. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, czy obecna w Państwa produkcie substancja obecna jest w ilości właściwej dla deklarowanej charakterystyki produktu, skontaktuj się z Nami. Skorzystaj ze wsparcia połączenia eksperckiej wiedzy naszych prawników z profesjonalizmem technologów żywienia i zapewnij zgodność Twoich produktów z prawem żywnościowym.

 

1Rozporządzenie (WE) nr 1925/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie dodawania do żywności witamin i składników mineralnych oraz niektórych innych substancji (Dz.U. L 404 z 30.12.2006 ze zm.).

2Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz.U.2018.195).

3Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz.U. L 354 z 31.12.2008, str. 16—33

4Rozporządzenie Komisji (UE) nr 231/2012 z dnia 9 marca 2012 r. ustanawiające specyfikacje dla dodatków do żywności wymienionych w załącznikach II i III do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 83 z 22.3.2012 ze zm).

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

29.04.2020Zawieszenie biegu terminów z powodu COVID-19

Zgodnie z art. 15zzs ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 bieg niektórych terminów nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID. Przepis ten dotyczy terminów procesowych i sądowych m.in. w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych czy postępowaniach administracyjnych.

W praktyce oznacza to, że bieg terminu do dokonania poszczególnych czynności (np. wniesienia odwołania, skargi czy dokonanie innej czynności w postępowaniu) liczony będzie od dnia następnego po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Ma to szczególne znaczenie w przypadku toczących się postępowań. Podkreślić należy jednak, że czynności, które zostaną dokonane w postępowaniach i kontrolach są skuteczne (stanowi o tym ust. 7 omawianego przepisu). Zawieszenie biegu terminów nie wyklucza więc możliwości podejmowania określonych działań, a po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie będzie konieczności ich powtórzenia.

Dodatkowo, w określonych przypadkach (gdy wymaga tego interes publiczny lub ważny interes strony albo kontrolowanego lub gdy niepodjęcie czynności mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzi lub zwierząt, poważną szkodę dla interesu społecznego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną) strona, uczestnik postępowania, kontrolowany czy ich kontrahent są obowiązani, na żądanie organu, sądu lub podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w wyznaczonym przez nich terminie, do dokonania czynności określonej w tym żądaniu. Okoliczności takie powinny zostać jednak odpowiednio ocenione, a regulacja ta z pewnością nie może być nadużywana. Dozwolone jest także, na podstawie art. 15zzs ust. 9, wydawanie decyzji w całości uwzględniających żądanie strony lub uczestnika postępowania (a więc przychylnych określonym podmiotom).

W praktyce interpretacja przedmiotowego przepisu może budzić wątpliwości, wymaga więc dokładnej analizy w celu odpowiedniego zastosowania w konkretnym przypadku.

Kolejną kwestią jest określenie okresu zastosowania art. 155zzs, który dodany został do ustawy 31 marca 2020 r. (a więc w czasie trwania stanu epidemii). W tym zakresie ukazały się dwie interpretacje. Pierwsza wskazywała, że zawieszeniu ulegają terminy w czasie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii (a więc od 14 marca 2020 r.). Drugie stanowisko natomiast określa moment zawieszenia lub przerwania biegu terminów na 31 marca 2020 r. (bo do tego momentu wszystkie terminy biegły zgodnie z dotychczasowymi regułami). Odpowiedź na powyższe niejasności udzielona została przez Ministerstwo Sprawiedliwości w Informacja w sprawie wstrzymania i zawieszenia terminów procesowych z dnia 3 kwietnia 2020 r.: „W związku z licznymi pytaniami i komentarzami, Ministerstwo Sprawiedliwości informuje, że przepisy stanowiące część „Tarczy antykryzysowej” dotyczące wstrzymania nierozpoczętego i zawieszenia rozpoczętego biegu terminu procesowego nie mają mocy wstecznej.” Zgodnie z komunikatem MS zawieszenie biegu terminów stosuje się od 31 marca 2020 r.

Jak w wielu innych przypadkach, także w odniesieniu do stosowania art. 15zzs, każda sytuacja musi zostać rozważona i oceniona indywidualnie.

Treść ustawy

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

15.04.2020Wyrok WSA – zapewnienie dobrostanu zwierząt hodowlanych

Omawiany Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2020 r., o sygn. akt II SA/Bd 394/19 dotyczący środków zaradczych w celu zapewnienia zdrowej i bezpiecznej żywności dotyczy stanu faktycznego, w którym Powiatowy Lekarz Weterynarii (PLW) nakazał skarżącemu zapewnić hodowanym kurczętom brojlerom warunki utrzymywania nieszkodliwe dla ich zdrowia oraz niepowodujące urazów, uszkodzeń ciała i cierpień na fermie, która podlegała kontroli. Jak wynikało z protokołów kontroli, u kurcząt znajdujących się na fermie stwierdzono kontaktowe zapalenie na powierzchni łap. PLW uznał, że utrzymywanie brojlerów w warunkach, które powodują powstanie u nich ww. zmian zapalnych, które pogarszają ich dobrostan, stanowi naruszenie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

Strona odwołała się od decyzji i wskazała, że w ciągu kilku ostatnich lat kontrole IW nie wykazywały żadnych uchybień w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków środowiskowych na fermie (podkreślony został także szereg działań, podejmowanych podczas hodowli zmierzających do zapewnienia dobrostanu kurcząt). Dodatkowo zwrócono uwagę na aspekt ogólnej odporności piskląt oraz postępu genetycznego, które mogą mieć wpływ na powstawanie problemu zapalenia kontaktowego na podeszwach.

Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podkreślił, że obiektywna ocena stanu zwierząt wskazuje na zaawansowany stan chorobowy części podeszwowej łapek kurcząt. Dodatkowo podkreślone zostało, że dobrostan wskazanych partii brojlera oceniony został w tym zakresie jako średni i niski (oczekiwana ocena to natomiast "bez uwag"). Strona wniosła Skargę na decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie zarówno przepisów procesowych, jak i materialnych.

WSA, w omawianym wyroku, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił natomiast, że w protokołach kontroli, na podstawie których wydane zostały przedmiotowe decyzje, nie wskazano uchybień związanych z nieodpowiednimi warunkami hodowli, a ponadto, umieszczono zapis wskazujący, iż zwierzęta utrzymywane są w warunkach nieszkodliwych dla ich zdrowia oraz niepowodujących urazów i uszkodzeń ciała lub cierpień. W związku z powyższymi ustaleniami WSA uznał, że: „[…] wnioskowanie/domniemanie, że zmiany zapalne na łapkach brojlerów są skutkiem złych warunków ich utrzymania, jest niewystarczające do zastosowania wybranego środka zaradczego, biorąc pod uwagę, że protokoły z kontroli nie potwierdziły złych warunków utrzymania brojlerów. Co istotne, skoro w protokołach nr (...) i nr (...) wskazano na niezgodność w postaci widocznych zmian zapalnych na łapkach, a jednocześnie w protokołach tych oraz w protokole nr (...)/Dd stwierdza się, że warunki utrzymania zwierząt są prawidłowe, to oznacza to, że protokoły kontrolne nie potwierdziły związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy istniejącym stanem zapalnym łapek brojlerów a warunkami ich utrzymania.” Kolejnym istotnym wnioskiem WSA w rozpatrywanej sprawie jest stwierdzenie, że: „Definiowanie niezgodności jedynie poprzez jej skutek, a więc samo stwierdzenie schorzenia, bez określenia jakie reguły dotyczące ochrony zdrowia zwierząt i dobrostanu zostały naruszone, nie pozwala na zastosowanie skutecznego środka zaradczego w trybie przepisów art. 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 882/2004”.

Na podstawie opisanego wyżej stanu faktycznego oraz przeanalizowania sprawy przez WSA sformułowano następujące tezy:

  1. Zastosowanie środków zaradczych, o których mowa w art. 54 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt wymaga w pierwszej kolejności jasnego i jednoznacznego określenia oraz wykazania zaistnienia nieprawidłowości oraz że zastosowany środek zaradczy powinien stanowić skuteczny instrument do wyeliminowania nieprawidłowości.
  2. Przepis art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt stanowi dyrektywę kierunkową. Jeśli przepis nakazuje identyfikować rodzaj niezgodności i stosować środek zaradczy, oznacza to, że przy ustaleniu niskiego dobrostanu zwierząt należy ustalić jego przyczynę i zastosować adekwatny, proporcjonalny i skuteczny środek zaradczy. Zasadnicze bowiem znaczenie przy stoso
Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

14.04.2020Wizerunek wirusa – uwaga na sugerowanie właściwości leczniczych!

W procesie tworzenia etykiety środka spożywczego większość przedsiębiorców zwraca szczególną uwagę na zawarcie na niej wszystkich wymaganych prawem informacji. Z równie wysoką starannością w prezentacji środków spożywczych przedsiębiorcy unikają sugerowania właściwości leczniczych wyrażonych rozbudowanymi zwrotami nawiązującymi do nazw chorób lub ich symptomów, w mniejszym stopniu weryfikując graficzną warstwę oznakowania. Szczególnie w obecnej sytuacji popularne staje się wykorzystanie wizerunku wirusa do znakowania żywności. Tymczasem zaskakująco często to właśnie pojedyncze wyrazy lub obrazki umieszczone na etykiecie mogą być podstawą zakwestionowania produktu jako sugerującego właściwości lecznicze. O jakich sytuacjach mowa?

Zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/20111 w przypadku środków spożywczych niedozwolone jest sugerowanie właściwości leczniczych. Dodatkowo sugerowanie właściwości leczniczych produktu może wiązać się z ryzykiem uznania go nie za żywność, ale za produkt leczniczy albo produkt z pogranicza regulowany przez przepisy ustawy prawo farmaceutyczne2. Należy zasygnalizować, że wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu bez wymaganych w ustawie prawo farmaceutyczne procedur wiąże się z m.in. z odpowiedzialnością karną.

Jednocześnie ani rozporządzenie nr 1169/2011, ani ustawa prawo farmaceutyczne nie zawężają sposobów, którymi możliwe jest sugerowanie albo przedstawianie właściwości leczniczych. Tym samym ryzyko wystąpienia ewentualnego naruszenia należy oceniać uwzględniając szeroki kontekst prezentacji produktu.

Przykładowo zarówno grafiki ukazujące ludzkie ciało z elementami koloru czerwonego (mającego wskazywać zapewne na obniżenie bólu), słowa kojarzące się z medycyną i farmacją (dawkowanie, pacjent, schorzenie), jak i znany obecnie wszystkim wizerunek wirusa umieszczony na etykiecie wiążą się z wysokim ryzykiem zakwestionowania przez właściwy organ.

Niemniej, każdy produkt należy poddać odrębnej analizie, case-by-case, biorąc pod uwagę m.in. jego skład, użyte oświadczenia zdrowotne, całokształt szaty graficznej, nazwę fantazyjną.

Jeżeli względem swojego produktu mają Państwo jakiekolwiek wątpliwości w zakresie opisanych wyżej kwestii - służymy pomocą i zapraszamy do kontaktu.

 

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U.UE.L.2011.304.18 ze zm.).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U.2019.499 ze zm.).

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

07.04.2020Wytyczne ws. postępowania z odpadami w czasie pandemii koronawirusa

Ukazały się wytyczne opracowane przez Ministra Klimatu i Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie postępowania z odpadami wytwarzanymi podczas trwania pandemii koronawirusa.

Wytyczne informują, że odpady wygenerowane przez osoby zdrowe, a stanowiące środki zapobiegawcze takie jak maseczki oraz rękawiczki (stosowane celem minimalizacji ryzyka zarażenia się i rozprzestrzeniania się koronawirusa np. w miejscu pracy, podczas zakupów czy w komunikacji miejskiej) powinny być wyrzucane do pojemnika lub worka przeznaczonego na odpady zmieszane.

Dodać również należy, że w dokumencie tym wyjaśnia się, co należy rozumieć poprzez termin „kwarantanna” czy „izolacja”, a ponadto dokonuje się wszechstronnego opisu sposobów postępowania w sprawie odpadów wytworzonych w miejscu kwarantanny lub izolacji przez osoby: narażone, zakażone, mające bezpośredni kontakt z osobami zakażonymi koronawirusem oraz chorych. Adresatami tych szczegółowych wytycznych są gminy, osoby zdrowe objęte kwarantanną (oraz osoby stosujące środki zapobiegawcze), osoby przebywające w izolacji oraz podmioty zajmujące się odbiorem odpadów i ich gospodarowaniem.

Mimo, że odpady te stanowią odpady komunalne, szczególnie ważne jest, by postępować z nimi zachowując szczególne środki ostrożności, gdyż nadal nie ma potwierdzonych ustaleń naukowych co do czasu aktywności koronawirusa na powierzchniach różnych materiałów wchodzących w skład odpadu.

Więcej na ten temat przeczytają Państwo TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

06.04.2020Zakres kompetencji IJHARS do nakazu zmiany oznakowania produktu

Kompetencje, jakie przyznane zostały wojewódzkim inspektorom Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w ramach sprawowania kontroli obejmują m.in. nakaz poddania środka spożywczego określonym zabiegom. Stanowi o tym art. 29 ust. 1 pkt 2  Ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2178), który wskazuje, że: „Wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a i e-i, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może: […] 2) nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom”.

W praktyce wątpliwości budzi kwestia związana z zakresem zastosowania takiego nakazu w odniesieniu do oznakowania produktu. Organy często oprócz wskazania naruszenia oraz nałożenia obowiązku jego skorygowania, wskazują wprost jakie oznakowanie jest właściwe (jakich użyć sformułowań, co umieścić na etykiecie itp.). W zakresie informacji obowiązkowych, dla których wymogi te zostały uregulowane w aktach prawnych, wydaje się to właściwe (np. zapisy dotyczące terminu przydatności do spożycia, nazwy niektórych składników czy kolejność wskazywania niektórych informacji). Czy właściwe jest jednak nakazanie przez Organy zmiany oznakowania dotyczącego informacji dobrowolnych lub nieuregulowanych szczegółowo na wskazane przez nie wprost w decyzji? Działania takie wydają się nadużyciem i nie mieszczą się w granicach zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia.

Ważny jest w tym zakresie Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2023/14, którego teza brzmi: „Przepisy art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) nie dają podstaw do nakazania przedsiębiorcy wprowadzania do obrotu produktu żywnościowego pod nazwą handlową wskazaną przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.” W uzasadnieniu do ww. wyroku wskazano natomiast, że: „Czym innym bowiem jest zakazanie przedsiębiorcy działania niezgodnego z prawem, a czym innym znacznie dalej idący przejaw aktywności organu, niemieszczący się w jego kompetencji, jakim jest nakazanie przedsiębiorcy, pod jaką nazwą handlową może wprowadzać do obrotu dany produkt. Wkraczałoby to bowiem w chronioną Konstytucją RP sferę wolności gospodarczej (art. 22)”.

Orzeczenie to dotyczy nazwy produktu, jednak zasadne jest odniesienie go także do innych aspektów oznakowania (np. nazw składników, grafik czy haseł zawartych na etykiecie). Organ może zakazać działania niezgodnego z prawem, jednak nie jest właściwe nakazanie konkretnych zmian (jeśli przepisy prawne tego nie przewidują). W praktyce oznacza to, że Organ może określić, jakie są według niego właściwe zapisy i wskazać je literalnie jedynie w uzasadnieniu decyzji. Jeżeli natomiast uczyni to nakazując konkretną, ustaloną przez siebie zmianę oznakowania, istnieje prawdopodobieństwo, że decyzja zawiera uchybienia, a więc może wystąpić możliwość podjęcia polemiki.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK