PL EN RU    E-KANCELARIA ZALOGUJ SIĘ
Centrum Prawa Żywnościowego - logotyp
Menu

Aktualności z dziedziny prawa żywnościowego

07.04.2020Wytyczne ws. postępowania z odpadami w czasie pandemii koronawirusa

Ukazały się wytyczne opracowane przez Ministra Klimatu i Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie postępowania z odpadami wytwarzanymi podczas trwania pandemii koronawirusa.

Wytyczne informują, że odpady wygenerowane przez osoby zdrowe, a stanowiące środki zapobiegawcze takie jak maseczki oraz rękawiczki (stosowane celem minimalizacji ryzyka zarażenia się i rozprzestrzeniania się koronawirusa np. w miejscu pracy, podczas zakupów czy w komunikacji miejskiej) powinny być wyrzucane do pojemnika lub worka przeznaczonego na odpady zmieszane.

Dodać również należy, że w dokumencie tym wyjaśnia się, co należy rozumieć poprzez termin „kwarantanna” czy „izolacja”, a ponadto dokonuje się wszechstronnego opisu sposobów postępowania w sprawie odpadów wytworzonych w miejscu kwarantanny lub izolacji przez osoby: narażone, zakażone, mające bezpośredni kontakt z osobami zakażonymi koronawirusem oraz chorych. Adresatami tych szczegółowych wytycznych są gminy, osoby zdrowe objęte kwarantanną (oraz osoby stosujące środki zapobiegawcze), osoby przebywające w izolacji oraz podmioty zajmujące się odbiorem odpadów i ich gospodarowaniem.

Mimo, że odpady te stanowią odpady komunalne, szczególnie ważne jest, by postępować z nimi zachowując szczególne środki ostrożności, gdyż nadal nie ma potwierdzonych ustaleń naukowych co do czasu aktywności koronawirusa na powierzchniach różnych materiałów wchodzących w skład odpadu.

Więcej na ten temat przeczytają Państwo TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

06.04.2020Zakres kompetencji IJHARS do nakazu zmiany oznakowania produktu

Kompetencje, jakie przyznane zostały wojewódzkim inspektorom Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w ramach sprawowania kontroli obejmują m.in. nakaz poddania środka spożywczego określonym zabiegom. Stanowi o tym art. 29 ust. 1 pkt 2  Ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2178), który wskazuje, że: „Wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a i e-i, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może: […] 2) nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom”.

W praktyce wątpliwości budzi kwestia związana z zakresem zastosowania takiego nakazu w odniesieniu do oznakowania produktu. Organy często oprócz wskazania naruszenia oraz nałożenia obowiązku jego skorygowania, wskazują wprost jakie oznakowanie jest właściwe (jakich użyć sformułowań, co umieścić na etykiecie itp.). W zakresie informacji obowiązkowych, dla których wymogi te zostały uregulowane w aktach prawnych, wydaje się to właściwe (np. zapisy dotyczące terminu przydatności do spożycia, nazwy niektórych składników czy kolejność wskazywania niektórych informacji). Czy właściwe jest jednak nakazanie przez Organy zmiany oznakowania dotyczącego informacji dobrowolnych lub nieuregulowanych szczegółowo na wskazane przez nie wprost w decyzji? Działania takie wydają się nadużyciem i nie mieszczą się w granicach zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia.

Ważny jest w tym zakresie Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2023/14, którego teza brzmi: „Przepisy art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) nie dają podstaw do nakazania przedsiębiorcy wprowadzania do obrotu produktu żywnościowego pod nazwą handlową wskazaną przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.” W uzasadnieniu do ww. wyroku wskazano natomiast, że: „Czym innym bowiem jest zakazanie przedsiębiorcy działania niezgodnego z prawem, a czym innym znacznie dalej idący przejaw aktywności organu, niemieszczący się w jego kompetencji, jakim jest nakazanie przedsiębiorcy, pod jaką nazwą handlową może wprowadzać do obrotu dany produkt. Wkraczałoby to bowiem w chronioną Konstytucją RP sferę wolności gospodarczej (art. 22)”.

Orzeczenie to dotyczy nazwy produktu, jednak zasadne jest odniesienie go także do innych aspektów oznakowania (np. nazw składników, grafik czy haseł zawartych na etykiecie). Organ może zakazać działania niezgodnego z prawem, jednak nie jest właściwe nakazanie konkretnych zmian (jeśli przepisy prawne tego nie przewidują). W praktyce oznacza to, że Organ może określić, jakie są według niego właściwe zapisy i wskazać je literalnie jedynie w uzasadnieniu decyzji. Jeżeli natomiast uczyni to nakazując konkretną, ustaloną przez siebie zmianę oznakowania, istnieje prawdopodobieństwo, że decyzja zawiera uchybienia, a więc może wystąpić możliwość podjęcia polemiki.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

31.03.2020Epidemia a urzędowe kontrole żywności – nowe rozporządzenie Komisji

31 marca 2020 r. opublikowano rozporządzenie Komisji Europejskiej 2020/466 ws. środków tymczasowych mających na celu ograniczenie ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin oraz dobrostanu zwierząt podczas określonych poważnych zakłóceń w systemach kontroli państw członkowskich z powodu choroby koronawirusowej (COVID-19). Akt wejdzie w życie 1 kwietnia 2020 r.

W motywach rozporządzenia wskazano, że obecny kryzys związany z chorobą koronawirusową (COVID-19) stanowi wyjątkowe i bezprecedensowe wyzwanie dla zdolności państw członkowskich do przeprowadzania pełnych kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych zgodnie z prawodawstwem UE. Podkreślono, że w związku z tymi szczególnymi okolicznościami należy wprowadzić środki w celu uniknięcia poważnego ryzyka dla zdrowia pracowników właściwych organów w taki sposób, aby nie wpływało to negatywnie na zapobieganie ryzyku dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin. Jednocześnie należy zapewnić właściwe funkcjonowanie jednolitego rynku w oparciu o prawodawstwo Unii dotyczące łańcucha rolno-spożywczego.

W rozporządzeniu wskazano m.in., że kontrole urzędowe i inne czynności urzędowe mogą być w drodze wyjątku przeprowadzane za pomocą środków porozumiewania się na odległość, a ponadto mogą być przeprowadzane przez specjalnie upoważnione osoby fizyczne, które pozostają w kontakcie z właściwym organem za pomocą dostępnych środków łączności.

Rozporządzenie będzie obowiązywało do 1 czerwca 2020 r.

Szczegóły rozporządzenia znajdą Państwo TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

13.03.2020Sól czy sód – co należy deklarować na opakowaniu?

Zgodnie z ogólnymi zasadami etykietowania żywności znajdującymi się w rozporządzeniu nr 1169/2011, w ramach podawania informacji o wartości odżywczej, wskazać należy „sól”. „Sól” w tym przypadku oznacza jej zawartość obliczoną z użyciem wzoru: „sól = sód × 2,5” [1]. Z pozoru sprawa wydaje się zatem oczywista. Niemniej, stosując regulacje względem swoich produktów przedsiębiorcy zobowiązani są uwzględniać również przepisy szczegółowe dotyczące konkretnych kategorii żywności. Należy tym samym uwzględnić łacińską maksymę i jedną z reguł kolizyjnych stosowania prawa: prawo o większym stopniu szczegółowości należy stosować przed prawem ogólniejszym. Jak wygląda to w praktyce?

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodnie z rozporządzeniem nr 2016/128 w przypadku żywności specjalnego przeznaczenia medycznego na etykiecie należy wskazać informacje o zawartości sodu jako jednego ze składników mineralnych[2]. Dodatkowo dopuszcza się powtórzenie informacji o zawartości sodu, jednakże w określonej wprost w akcie prawnym formie językowej poprzez wskazanie ilości soli, z doprecyzowaniem zawartego w niej sodu.

W przypadku suplementów diety przepisy rozporządzenia 1169/2011 w zakresie obowiązku informowania o wartościach odżywczych nie mają zastosowania. Tymczasem zgodnie z polskim rozporządzeniem w sprawie składu i oznakowania suplementów diety, obowiązkowo na etykiecie suplementu diety należy wskazać zawartość witamin i składników mineralnych oraz innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny w postaci liczbowej – w tym „sód”[3]. Nie jest natomiast wykluczone, na zasadzie dobrowolności, podanie również informacji o wartości odżywczej zgodnie z rozporządzeniem nr 1169/2011, gdzie wskazuje się „sól”.

Nieco odmienne normy mają zastosowanie w przypadku preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt, zgodnie z którymi na zasadzie odstępstwa, nie wskazuje się ilości soli w tej kategorii produktów[4]. Należy natomiast wskazać „sód” jako składnik mineralny obecny w produkcie.

Więcej trudności w oznakowaniu sprawiać mogą także kategorie żywności wyłączone spod regulacji rozporządzenia nr 609/2013, w tym m.in. środki spożywcze zastępujące posiłek, do kontroli masy ciała, regulowane obecnie częściowo w rozporządzeniu nr 2016/1413[5]. Ze względu na to, że przepisy są w niniejszym zakresie wyjątkowo nieprecyzyjne i niejednoznaczne, ustalenie jaki składnik powinien być wskazany jest sprawą wysoce skomplikowaną i wymaga odwołania się do różnych aktów prawnych, zarówno na poziomie krajowym, jak i wspólnotowym.

Dodatkowo w niniejszej kwestii istotną rolę odgrywać będzie również ogólna zasada prawa żywnościowego dotycząca „zakazu wprowadzania konsumenta w błąd”. Zgodnie ze wskazaną zasadą informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta oraz nie mogą wprowadzać go w błąd. Warto pamiętać, że jednoczesna informacja o „soli” oraz „sodzie” może być tym samym uznana za trudną do zrozumienia, o ile zostanie wskazana nieprawidłowo.

Przedsiębiorco, jeżeli kiedykolwiek miałeś wątpliwości wartości jakiej substancji wskazać na etykiecie – soli, sodu, a może obu jednocześnie – zapraszamy do kontaktu.

 

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, str. 18—63 ze zm.).

[2] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/128 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz informacji na jej temat (Dz.U. L 25 z 2.2.2016, str. 30—43 ze zm.).

[3] Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz.U. z 2014 r. poz. 1237 ze zm.).

[4] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt oraz informacji na ich temat, a

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK