PL EN RU    E-KANCELARIA ZALOGUJ SIĘ
Centrum Prawa Żywnościowego - logotyp
Menu

Współpraca z wydawnictwem

  • Rosnąca baza komentarzy prawnych
  • Dostęp do profesjonalnej wiedzy po zalogowaniu w LEX
wolters LEX LEX

NAJNOWSZY ARTYKUŁ / KOMENTARZ

Napoje energetyzujące - nowe regulacje, nowe obostrzenia

autor: Szymecka-Wesołowska Agnieszka

Do tej pory napoje energetyzujące z zawartością witamin i składników mineralnych były zasadniczo wprowadzane na rynek w kategorii prawnej środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym - w szczególności - środków spożywczych zaspokajających zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców. Taką kwalifikację prawną przewidywała krajowa i unijna regulacja. Od 20 lipca 2016 r. ta ogólna kategoria środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego przestanie oficjalnie istnieć. Dla wielu produktów, w tym dla napojów energetyzujących, oznacza to konieczność zmiany kwalifikacji prawnej, a, co za tym idzie, zmiany warunków wprowadzania na rynek. To z kolei wiąże się z poważnymi konsekwencjami nie tylko dla konsumentów, ale także dla producentów.

1.Napoje energetyzujące jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego

Napoje energetyczne nie zostały zdefiniowane prawnie. Określenie to ma więc charakter zwyczajowy i odnosi się do różnego rodzaju gazowanych i pobudzających napojów bezalkoholowych. Napoje energetyzujące są najczęściej wzbogacane witaminami i składnikami mineralnymi, które mają potwierdzone działanie niwelowania uczucia znużenia i zmęczenia, a także kofeiną, tauryną i innymi składnikami. Biorąc pod uwagę ich szczególne działanie fizjologiczne (pobudzanie, przyspieszanie metabolizmu) wpisywały się w kategorię środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które – zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 43 lit. a) ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, dalej u.b.ż.ż. – obejmowała każdy "środek spożywczy, który ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różni się od środków spożywczych powszechnie spożywanych i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych: osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych w żywności - taki środek spożywczy może być określany jako "dietetyczny", (...)". W art. 24 tejże ustawy przewidziane zostały natomiast poszczególne rodzaje środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, a wśród nich prawodawca wyróżnił kategorię "środków spożywczych zaspokajających zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców".

Szczegółowe wymogi w zakresie składu i oznakowania dla środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego zostały przewidziane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. O ile jednak niektóre z rodzajów produktów należących do tej kategorii zostały szczegółowo uregulowane (np. środki spożywcze stosowane w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji masy ciała i dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego), o tyle środki spożywcze "dla sportowców" nie doczekały się osobnej, specyficznej, regulacji. Co istotne, rozporządzenie to – w ślad za dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (wersja przekształcona) (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 124, str. 21), którą implementowało do polskiego porządku prawnego – nie przewidywało żadnych konkretnych ograniczeń ilościowych w zakresie zawartości witamin i składników mineralnych. W konsekwencji napoje energetyzujące zawierały różne ilości witamin i składników mineralnych, w tym także 100% referencyjnych wartości spożycia, a więc – w uproszczeniu – "dziennego zapotrzebowania" przeciętnej osoby dorosłej.

Powyższa sytuacja prawna ulegnie jednak diametralnej zmianie od 20 lipca 2016 r.. Od tej daty bowiem – w myśl rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylającego dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 181, str. 35 z późn. zm.), dalej rozporządzenie nr 609/2013 – ogólna kategoria środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego przestanie obowiązywać. Rozporządzenie nr 609/2013 nie przewidziało też szczególnej regulacji produktów kwalifikowanych dotąd jako "żywność dla sportowców". Jak wynika bowiem z pkt 33 preambuły do rozporządzenia nr 609/2013: "Jeżeli chodzi o środki spożywcze zaspokajające zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, w szczególności u sportowców, niemożliwe okazało się osiągnięcie porozumienia w sprawie opracowania szczególnych przepisów z powodu bardzo rozbieżnych stanowisk państw członkowskich i zainteresowanych stron odnośnie do zakresu zastosowania szczególnych aktów prawnych, liczby podkategorii żywności, które miałyby zostać objęte zakresem tych przepisów, kryteriów ustanowienia wymogów dotyczących składu, a także potencjalnego wpływu na innowacje w procesie rozwoju tych produktów. Zatem na obecnym etapie nie powinno się opracowywać szczególnych przepisów." Na mocy art. 13 tego rozporządzenia, Komisja została tylko zobowiązana do przygotowania sprawozdania na temat konieczności – o ile takowa zachodzi – przyjęcia przepisów dotyczących żywności przeznaczonej dla sportowców i w przypadku potwierdzenia takiej konieczności opracowania stosownego wniosku prawodawczego. Do chwili obecnej sprawozdanie nie zostało jednak opracowane.

Co to oznacza dla żywności kwalifikowanej dotąd jako żywność "dla sportowców"? Oznacza to, że poszczególne produkty z tej kategorii po 20 lipca 2016 r. wpadną w inne obecnie istniejące kwalifikacje prawne. Mogą to być, przykładowo, suplementy diety (o ile produkty będą spełniały odpowiednie przesłanki definicyjne dla tej kategorii) bądź też żywność wzbogacona, regulowana obecnie w rozporządzeniu (WE) nr 1925/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie dodawania do żywności witamin i składników mineralnych oraz niektórych innych substancji (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 404, str. 26 z późn. zm.), dalej rozporządzeniu nr 1925/2006, oraz uzupełniającym je na poziomie krajowym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności, dalej r.s.w.d.ż.

...

lex Pełna treść artykułu jest dostępna
po zalogowaniu w systemie:
czytaj całość

WSZYSTKIE ARTYKUŁY KOMENTARZE

Napoje energetyzujące - nowe regulacje, nowe obostrzenia
autor: Szymecka-Wesołowska Agnieszka

Publikacje Centrum Prawa Żywnościowego

Znakowanie, prezentacja, reklama żywności

Pierwszy w Polsce praktyczny komentarz do przepisów o znakowaniu i reklamie żywności, opracowany przez zespół CPŻ. Pozycja obowiązkowa dla każdej firmy zajmującej się produkcją i dystrybucją żywności.

Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne

Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne w oznakowaniu, prezentacji i reklamie żywności. Komentarz. Red. nauk. dr A. Szymecka-Wesołowska i współautorstwa m.in. D. Szostka - wspólników Centrum Prawa Żywnościowego.

Bezpieczeństwo żywności i żwywienia

Komentarz do ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia pod redakcją naukową dr Agnieszki Szymeckiej-Wesołowskiej i współautorstwa m.in. Daniela Szostka - wspólników Centrum Prawa Żywnościowego.